Thursday, June 16, 2011

BAKIŞ AÇISI VE SANAT

1.SINIFTAYKEN ÇOK DEĞERLİ HOCAMIZ SN.PROF.ÖZDEMİR ALTAN BİZE BİR SORU SORMUŞTU.BEN DE KANIMCA KARARIMCA SORUNUN CEVABINI SINIFTA YAZMAYA ÇALIŞMIŞTIM.AŞAĞIDA OKUMUŞ OLACAĞINIZ YAZIYI SİZİNLE PAYLAŞMAK İSTEDİM.
SN ÖZDEMİR ALTAN'IN SORUSU: SANAT TARİHİNE MALOLMUŞ BİR YAPITI NASIL ANALİZ EDERSİNİZ?
VE BENİM CEVAP NİTELİĞİ TAŞIYAN DÜŞÜNCELERİM : "BİR ÇOK ŞEKİLDE...ÖRNEĞİN BİR RESSAMIN ARKADAŞLIKLARINI ELE ALALIM.ŞAİR BABA VE DAMDAKİLER ROMANINI OKUDUYSANIZ,BİR SORUM OLACAK.16 YAŞINDA KATİL OLMUŞ RESSAM İBRAHİM BALABAN ÇOCUK KOĞUŞŞUNDA NE RESİMLERİ YAPMIŞTIR SİZCE? NE GÖRMÜŞTÜR Kİ NE YAPSIN O YAŞINA KADAR.GECE GÖRDÜĞÜ GÜZEL DÜŞLERİ RESMETMİŞ HAPİSHANE DUVARLARINA.YA DA ÇOCUK OYUNLARI,KELEBEKLERLE DOLU BAHAR RESİMLERİNİ..ARKADAŞLIKTAN BAHSETMİŞTİM.NAZIM HİKMET ONUN HAPİS ARKADAŞIYDI.BALABAN,ŞAİR RESSAM NAZIM HİKMETİN ÖĞRENCİSİ OLUR.VE TARZLARI BENZEŞİR YAŞAMLARI GİBİ..ELİNE GEÇİRDİĞİ DEFTERLERDEKİ RESİMLERE BAKIP BAKIP "NEDEN YAPTIN BUNLARI?" DİYE SORAN HAPİSANE MÜDÜRÜNE,SON DERECE YALIN,SON DERECE SAFÇA "YAPAMADAN DURAMADIĞIMDAN..."DİYE CEVAP VERMİŞTİR BALABAN.İŞTE BÖYLE RESİM SAF BİR YÜREKLE YAPILMALIDIR.BUNU DA SAF BİR YÜREKLE ANALİZ ETMELİDİR İNSAN.BU DUDAK NİYE MOR,BU GÖKYÜZÜ NİYE KIRMIZI DİYE BİR KURALCILIK OLMAMALIDIR.İYİ BİR ANALİZCİ O RESİMDEKİ HER BİR İŞARETİN,HER SIRRIN ORTAĞI OLMALIDIR.AŞKTIR HERŞEYİN BAŞI.AŞKI ANLAMAZSAK NE RESMİ ANLARIZ,NE MÜZİĞİ,NE TİYATROYU NE KENDİMİZİ.ONU ANLAMAZSAK FRANSIZ MÜZİSYEN HEKTOR BERLİOZ'U ANLAYABİLİR MİYİZ? ROMANTİK OLDUĞU İÇİN ONU SUÇLAYABİLİR MİYİZ? EĞER O BİR ALMAN BALERİNİNE AŞIK OLMASAYDI FANTASTİK SENFONİSİNİ BESTELEYEBİLİR MİYDİ? AŞK OLMASAYDI,ATIF YILMAZ AŞKI YAŞAMAMIŞ OLSAYDI SELVİ BOYLUM AL YAZMALIM FİLMİNİ BU KADAR GERÇEKÇİ BİR ŞEKİLDE YÖNETEBİLİR MİYDİ? YAPITLARI EFSANELEŞTİREN AŞKIN EFSUNUDUR.GEÇEN BİN YILIN YANİ MİLENYUMUN EN GÜZEL ŞARKISI İLAN EDİLEN IMAGINE ŞARKISINI SÖYLEYEN JOHN LENNON EĞER JAPON BİR KADIN OLAN YOKO ONO'YA AŞIK OLMASAYDI,AŞKI İLİKLERİNDE HİSSETMESEYDİ OOO YOKO ADINDA Bİ ŞARKI BESTELEMESEYDİ EFSANELEŞEBİLİR MİYDİ? AŞKI APTALLIK OLARAK ALGILAYAN MATERYALİSTLER NASIL AŞKI DOĞRU BULMUYORLARSA,BEN DE ANALİZİ DOĞRU BULMUYORUM.SEN ANALİZ ETSEN DE, ETMESEN DE O ESER VAR ÇÜNKÜ.ONUN MUTLAKLIĞIYLA SENİN BAKIŞ AÇIN BOY ÖLÇÜŞEMEZ Kİ.AYRICA ESERLERİN HİÇ SORGULANMADIĞI,DEĞERLENDİRİLMEDİĞİ,ANALİZ EDİLMEDİĞİ BİR ORTAMDA DA SANAT KENDİNİ KOPYALANMIŞ KOYUN DOLİ GİBİ AMA ONDAN DAHA DOĞAL BİR ŞEKİLDE ÇOĞALTACAKTIR...EŞEYSİZ BÖLÜNME GİBİ BELKİ DE..SANATIN KENDİ RUHUNDAN BAŞKA HİÇBİRŞEYE İHTİYACI YOKTUR.PLASENTANIN İÇİNDEKİ SIVI SAYESİNDE,ANNESİNDEN BAŞKA HİÇBİRŞEYE İHTİYACI OLMAYAN BİR CENİN GİBİ...ALLAH BU DOĞAL ORTAMI HERŞEYİ EN İNCE AYRINTISINI DÜŞÜNEREK MÜKEMMEL BİR DENGEYLE VE ÖZENLE SAĞLAMIŞTIR.BAZI İNSANLAR AHMET ALTANIN ALDATMAK ADLI KİTABINI OKUDUĞUNDA,AYDAN KARAKTERİNİN YAŞADIKLARINI YAŞAMAK İSTER.VE FARKINDA OLMADAN ONUN KARAKTERİNE BÜRÜNÜR DE.BU YÜZDEN BİR ESERİ İNCELERKEN O ESER TARAFINDAN ASİMİLE EDİLMEYİ,O ESERİN ESİRİ OLMAYI GÖZE ALMALIYIZ.SANATIN BİZİ DEPRESİF HALE GETİRECEĞİNİ GÖZE ALAMIYORSAK BU İŞE HİÇ BULAŞMAMALIYIZ.SANAT, SANATÇIYI SONSUZ BİR İLHAM DENİZİYLE MÜJDELERKEN,O ÜNLÜ İNSAN, ÜRETTİĞİ ŞARKILARLA KİTLELERİ PEŞİNE KATARKEN,BUNUN BİR BEDELİ OLDUĞUNU VE BU BEDELİN ÖDENMESİ GEEREKTİĞİNİ,,GECE BAŞINI YASTIĞA KOYDUĞUNDA HİSSEDECEKTİR.İÇİNE DÜŞTÜĞÜ BUHRAN VE MELANKOLİYLE, İLHAMIN BEDELİLİNİN YALNIZLIK OLDUĞUNU ANLAYACAKTIR.SANATA KARŞI BU KADAR ACIMASIZCA SALDIRMAK İSTEMEM AMA BAZEN İNSANI DEPRESİF HALE GETİREN TEK SUÇLUNUN SANAT OLDUĞU HİSSİNE KAPILIYORUM.SUÇLU BAKIŞ AÇISI DEĞİLDİR.ÇÜNKÜ SANAT MUTLAKTIR.BİR KİMYAGERİN LABORATUVARDA ÜRETTİĞİ PARFÜM,DOĞAYI TAKLİT ETMİYOR MU? BİR İNSANI DEPRESİF HALE GETİREN TAKLİTÇİLİK DEĞİL Mİ? İNSAN SANAT YAPAYIM DERKEN DOĞAYI TAKLİT ETTİKÇE KENDİ TAKLİDİ OLARAK YAŞAMAYA MAHRUM KALMAZ MI? RESİMDE İZLENİMCİLİK DEDİKLERİ BİR OLGU VARDIR..DOĞAYA MESELA KARLI BİR ORMANA BAKIP GÖRDÜKLERİMİZİ VE HİSSETTİKLERİMİZİ KENDİ BAKIŞ AÇIMIZIN SÜZGECİNDEN GEÇİREREK KAĞIDA AKTARIRIZ İZLENİMCİLİKTE..PEKİ HİÇBİŞEYE BENZEMEYEN ŞEYLER YAPILAMAZ MI? HİÇBİR BÖCEĞE ÇİÇEĞE BENZEMEYEN...İNSANİ UZUVLARA HİTAP ETMEYEN...SAÇMALIĞIN İÇİNDEKİ MANTIĞI ARARKEN TAKLİDİ İNKAR EDEN....BELKİ BU BİR DEVRİM OLURDU YENİDEN DOĞUŞU ANLATAN RÖNESANS GİBİ...TEK BOYUTLULUKTAN ÇOK BOYUTLULUĞA,TEK SESLİLİKTEN ÇOK SESLİLİĞE GEÇİŞİN HABERCİSİ GİBİ...MANTIKLILIKTAN SAÇMALIĞA,ÜZERİNE HİÇ BASILMAMIŞ KAR YIĞINLARI GİBİ.ÜZERİNDE HİÇ DÜŞÜNÜLMEMİŞ KAVRAMLAR İÇİN..DEVRİM DEMİŞKEN...İNSANLIĞIN BİRİNCİ DEVRİM AŞAMASI TARIM DÖNEMİYDİ.İKİNCİSİ ENDÜSTRİ.ÜÇÜNCÜ VE ŞUANKİ DEVRİM İSE İLETİŞİM BİLİŞİM YANİ KÜRESELLEŞME..BU SON DEVRİM SANATI ÇOK ETKİLEDİ.BU MISIR ÖRNEĞİNE DİĞER YAZILARIMDA DA ÇOKÇA YER VERİYORUM.ÖRNEĞİN JEOLOLİK NEDENLERDEN ÖTÜRÜ MESELA NİL NEHRİNİN KONUMU NEDENİYLE,MISIRIN DİĞER TOPRAKLARLA VE DOLAYISIYLA DİĞER MEDENİYETLERLE İLETİŞİMİ SINIRLIYDI.BU YÜZDEN ONLARIN KENDİNE ÖZGÜ BİR SANAT TARZI VARDI.BU YILLARCA BÖYLE SÜRDÜ.OYSA ŞİMDİ SANAT TARZI DİYE BİRŞEY KALMADI. NE OLDUĞUNU BİLMEDİĞİ KONULARA KARŞITLIK BESLEYEN BİRİ DEĞİLİM AMA HERKES BİRBİRİNİN MÜZİĞİNİ ANINDA DUYUYOR.REKLAMCILIK SEKTÖRÜNDE FARKLI BİR TEMA İŞLENSE VE BAŞARILI OLUNDUĞUNDA HEMEN TAKLİT EDİLİYOR.HERKES BİRBİRİNE ÖYKÜNÜYOR.İLHAM MAHREMİYETİ AYAKLAR ALTINDA.YANİ ANALİZ EDERKEN,HERŞEYİ ORTAK BİR PAYDADA BULUŞTURMA İHTİYACI İÇİNDEYİZ.HAZIR YUKARDA MEDENİYETLERDEN VE ARALARINDAKİ ETKİLEŞİMDEN BAHSETMİŞKEN BİR SAPTAMAMI SİZİNLE PAYLAŞMAK İSTİYORUM.DİL BİLİMİNİN SANATLA VE TOPLUMSAL DÜŞÜNCELERLE OLAN ALAKASINI KAPSAYAN BİR ÇIKARIMDA BULUNACAĞIM. MESELA İ READ A BOOK. TÜRKÇESİ "BEN KİTAP OKURUM."BU TOPLUMLARIN ÖNCELİK TANIDIĞI KAVRAMLARI BELİRLİYOR. İLK SÖZCÜK BEN .DİLİ NE OLURSA OLSUN HER TOPLUM ÖNCE KENDİ KİMLİĞİNİ BENİMSİYOR.İNGİLİZCEDE ÖZNEDEN SONRA İKİNCİ KAVRAM FİİL YANİ EYLEM.ÖRNEKTE DE BELİRTTİĞİM GİBİ İKİNCİ KAVRAM HAREKET İFADE EDİYOR.OKUMA EYLEMİNİ BELİRTİYOR.ONDAN SONRAKİ YANİ ÜÇÜNCÜ KAVRAM MADDE.YANİ NESNE.YANİ OKUNAN KİTAP...TÜRK DİLİNDE İSE ÖNCELİK YİNE ÖZNE BEN SEN VEYA O KAVRAMI,SONRA KİTAP KALEM GİBİ NESNE, CÜMLENİN EN SONUNDA İSE YAPMAK ETMEK GİBİ EYLEM YANİ FİİL.MESELA EYLEME VE HAREKETE ÖNCELİK VEREN ÜLKELER FRANSIZ İHTİLALİ,RÖNESANS,KONSTRUCTİONLAŞMA, ROKOKO,KÜBİZM BAROK GİBİ SANAT AKIMLARI HAREKETLERİ KONUŞULURKEN BİZİM ÜLKEDE KONU UCUBE HEYKELLER,KÖKLEŞMİŞ BİR MADDE HALİNİ ALAN TÜRBAN, KÖKLEŞMİŞ BİR MADDE HALİNİ ALAN YÖK, YAŞAM STANDARDINI BELİRLEYEN VE İNSANLAR ARASINDA SINIFLAŞMAYA NEDEN OLAN VE SÜREKLİ YENİLERİYLE DEĞİŞTİRİLSİN DİYE HER SENE MODASI DEĞİŞEN BİLGİSAYAR,CEP TELEFONU GİBİ PAHALI İCATLAR MADDELEŞİYOR..ACABA DEDİM DİLLERDEN TOPLUMLARDAKİ EYLEME VE MADDEYE YANSIYAN ÖNCELİK FARKLILIĞI, BU, TOPLUMLARIN PSİKOLOJİSİNİ NASIL ETKİLER,YOKSA BU SAÇMA BİR BAKIŞ AÇISI MI...KENDİ DİLİMİ KÖTÜLEMEK GİBİ KÖTÜ BİR NİYETİMİN OLMADIĞINI DA VURGULAMAK İSTİYORUM.NİHAT BEHRAM,NAZIM HİKMET,MURATHAN MUNGAN,ORHAN PAMUK,ATİLLA İLHAN,GÜLTEN AKIN,BUKET UZUNER OLMASAYDI HAYAT ANLAMINI YİTİRİRDİ...BAKIŞ AÇISININ SANATLA OLDUĞU İLİŞKİYE KALDIĞIM YERDEN DEVAM ETMEM GEREKİRSE,BİR ŞEYİ ANALİZ EDERKEN AT GÖZLÜĞÜYLE BAKMAMALIYZ.TARZI HİSSETMELİYİZ.SALVADOR DALİ'NİN AKAN ZAMANLAR RESMİNE BAKIP SAAT SICAKTAN ERİMİŞ DEMEMELİYİZ.DUYGU ASENA USLUBU TAKINARAK BİR BAŞKA KONUYA DEĞİNMEK İSTİYORUM.PYTHAGORE,KÖTÜ İLKENİN KAOS,KARANLIK VE KADINI YARATTIĞINI SÖYLEMİŞ.AMA RESİMLERDE KADIN OLMASAYDI GERİYE KAOS VE KARANLIKTAN BAŞKA BİRŞEY KALMAYACAKTI DEĞİL Mİ? ANALİZ EDERKEN HİÇBİRŞEYİ GÖZDEN ÇIKARMAMALIYIZ.PARÇALAR YERİNE OTURMALI.HİÇBİR ÇİZGİ O RESME,HİÇBİR NOTA O BESTEYE BOŞUNA KONMAMIŞTIR.HERŞEYİN GİZLİ,FELSEFİ BİR NEDENİ VARDIR.SANAT TARİHİNE MALOLMUŞ BİR ESERİ ANALİZ ETMEDEN ÖNCE İNSAN TAKLİTÇİLİKTEN KURTULUP,ÇOCUKSU SAF BAKIŞ AÇISINA SIĞINMALIDIR.SANATIN,BAKIŞ AÇISINA İHTİYACI OLMASA DA...

No comments: